Veel mensen ervaren op een bepaald moment in hun leven terugkerende pijn voor, tijdens of na seks, ook bekend als ‘dyspareunie’. Dyspareunie is één van de meest voorkomende redenen voor doorverwijzing naar seksuele gezondheidszorg. Vaginale pijn komt het vaakst voor, toch kan eender wie pijn ervaren tijdens het vrijen of masturberen.
Angst en schaamte om deze pijn te bespreken met een gezondheidsprofessional kan ervoor zorgen dat mensen niet om hulp vragen. Dit kan leiden tot het verergeren van de symptomen (waaronder de ontwikkeling van vaginisme of erectiestoornissen). Mensen kunnen dan problemen ervaren op langere termijn of zelfs seks totaal vermijden.
Er is absoluut niets om zich voor te schamen en uw zorgverlener helpt u graag verder! Als u pijn ervaart tijdens het vrijen, is het waarschijnlijk een goed idee om hiervoor een arts te consulteren. Uw huisarts of de GGD (in Nederland) is een goed startpunt. U kan worden doorverwezen voor fysieke of mentale ondersteuning, afhankelijk van uw eigen behoeften.
Pijnlijke seks kan om verschillende redenen gebeuren, waaronder:
- niet kunnen ontspannen
- niet opgewonden geraken
- onvoldoende vochtig worden van de vagina
- slechte communicatie of vertrouwen tussen partners
- allergie voor condoom of glijmiddel
- geschiedenis van seksueel misbruik of trauma
- emotioneel trauma, ook na een abortus of zwangerschapsverlies
- te weinig voorspel
- een soa
- een niet-seksueel overdraagbare vaginale infectie
- een overlevende zijn van vrouwelijke genitale verminking
- fysieke problemen, zoals vaginale verzakking, littekenweefsel, endometriose, vleesbomen, vulvaeczeem, constipatie, prikkelbare darm syndroom, cervicale poliep, bepaalde kankers.
Goede communicatie is de sleutel tot pijnlijke seks te begrijpen en te overwinnen. Bereid zijn om te luisteren, te experimenteren en uw eigen behoeften of de behoeften van uw partner te bespreken is essentieel. Vaak kan het voldoende zijn om meer tijd te nemen om opgewonden te geraken en glijdmiddelen te gebruiken. Echter is soms professionele ondersteuning aangewezen.
Vaginisme
Het ervaren van pijn tijdens seks kan leiden tot een vicieuze cirkel, waarbij de anticipatie op pijn spanning veroorzaakt. Dit zorgt voor het strakker worden van de vaginale wanden en verminderde opwinding, wat op zich weer leidt tot meer pijn.
Pijnlijke seks kan zich soms ontwikkelen tot vaginisme. Vaginisme is een automatische reactie van het lichaam op angst voor vaginale penetratie. Wanneer penetratie wordt geprobeerd, spannen uw vaginale spieren zich vanzelf aan. U hebt er geen controle over. Het kan ook zijn dat u vaginisme krijgt zelfs als u eerder hebt genoten van pijnloze seks met vaginale penetratie.
Ga naar uw huisarts of gynaecoloog als:
- u het moeilijk vindt om een tampon of menstruatie cup in uw vagina in te brengen
- u worstelt met vaginale penetratie met een penis, een seksspeeltje of een vinger
- u brandende of stekende pijn tijdens seks voelt
- u bent bang om seks te hebben omwille van pijn.
Behandeling van vaginisme wordt meestal gedaan onder begeleiding van een gespecialiseerde therapeut. Dit kan een combinatie van psychoseksuele therapie, ontspanningstechnieken, bekkenbodemoefeningen, streeloefening en vaginale hulpmiddelen omvatten.
Hulp is beschikbaar, de eerste stap is op zoek gaan naar ondersteuning bij uw huisarts en/of gynaecoloog.
Enkele oorzaken van pijn aan de penis tijdens het vrijen zijn:
- infecties aan de penis
- sommige soa's
- allergie voor condoom of glijmiddel
- een strakke voorhuid, die penetratie pijnlijk kan maken
- kleine scheurtjes in de voorhuid die niet te zien zijn maar een scherpe, stekende pijn rond de scheur veroorzaken
- ontsteking van de prostaatklier (prostatitis)
- emotioneel trauma als gevolg van volwassen besnijdenis, aanranding of trauma
- testikelpijn en zwelling die soms kan worden veroorzaakt door seksuele opwinding zonder te ejaculeren.
Sommige mensen met een penis hebben pijn tijdens seks vlak voordat ze een orgasme krijgen of terwijl ze een orgasme hebben. Dit kan resulteren in een vergelijkbare anticipatie op pijn- of opwindingsmoeilijkheden als die ervaren door mensen met vaginisme.
Behandeling is beschikbaar, dit kan zorgen voor geruststelling en maar ook emotionele steun. Goede communicatie is de sleutel tot het begrijpen en overwinnen van pijn tijdens seks. Bereid zijn om te luisteren, te experimenteren en uw eigen behoeften of de behoeften van uw partner te bespreken is essentieel. Vaak kan het voldoende zijn om meer tijd te nemen om opgewonden te geraken, in andere gevallen is professionele ondersteuning nodig.
Sommige seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's) of huidaandoeningen kunnen gevoeligheid en pijn veroorzaken tijdens het vrijen. De enige manier om zeker te weten of u een soa hebt, is door te testen. Als u denkt dat u een soa heeft, bezoek dan onze soa-sectie voor meer informatie over tekenen, symptomen, testen en behandeling.
In België kunt u steeds bij uw huisarts terecht voor vragen in verband met uw seksuele gezondheid en/of testen op soa's. Daarnaast is het ook mogelijk om u anoniem te laten testen in gespecialiseerde centra in Antwerpen (ITG helpcenter – Kronenburgstraat 43, 2000 Antwerpen) of in Brussel (S-Clinic – Campus César De Paepe - Cellebroersstraat 13 1000 Brussel). Voor meer informatie kunt u deze site bezoeken.
In Nederland kunt u het beste terecht bij uw huisarts of GGD, voor vragen in verband met uw seksuele gezondheid en/of testen op soa’s. Soa testen bij de GGD zijn altijd anoniem. Wel houdt de GGD bij waar u voor komt, welke testen u doet en wat de uitslag hiervan is. Dit is echter niet gekoppeld aan uw naam of andere persoonlijke informatie. De huisarts wordt zonder uw toestemming ook nooit gecontacteerd. Voor meer informatie kunt u deze site bezoeken.
De behandeling van soa's varieert per type infectie en in sommige gevallen door hoe vergevorderd de soa is geworden. U moet meestal een huisarts, een kliniek voor seksuele gezondheid of de GGD (in Nederland) bezoeken voor een voorschrift en behandeling. Zie specifieke infecties voor meer informatie over hoe specifieke soa's worden behandeld.
Privacybeleid | kentcht.nhs.uk
Dit project heeft financiering ontvangen van het Interreg 2 Zeeën-programma 2014-2020, medegefinancierd door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling onder subsidiecontract nr. 2S06-031 SHIFT.
Auteursrechten © Kent Community Health NHS Foundation Trust